Phra Ubosot, Wat Ratchabophit

Posted on 20/10/2015

An Evening Chant of Buddhist Monk and Phra Buddha Angkeeros (Meditation Attitude, Rattanakosin Art, ca. 18th-19th century, in the Reign of King Rama IV) in Phra Ubosot, Wat Ratchabophit พระสงฆ์ทำวัตรเย็น และพระพุทธอังคีรส ปางสมาธิ ศิลปะรัตนโกสินทร์ พุทธศตวรรษที่ ๒๓-๒๔ สมัยรัชกาลที่ ๔ ในพระอุโบสถ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

พระพุทธอังคีรส มีความหมายว่าพระพุทธรูปที่มีพระรัศมีแผ่ช่านจากพระวรกาย สมเด็จฯกรมพระยาดํารงราชานุภาพทรงอธิบายว่าพระพุทธอังคีรสหล่อขึ้นเมื่อปลายรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระพุทธรูปที่หล่อด้วยสําริดและกะไหล่ทองคําทั้งองค์ เนื้อทองที่กะไหล่เป็นทองเนื้อแปดหนัก ๑๘๐ บาท เป็นทองของเครื่องทรงในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ และโปรดเกล้าฯ ให้หล่อบัลลังก์กะไหล่ทองเนื้อหกหนัก ๔๘ บาท เพื่อประดิษฐานพระพุทธรูป ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้เชิญมาประดิษฐานเป็นพระพุทธรูปประธานพระอุโบสถวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

พระพุทธอังคีรสประดิษฐานเหนือพุทธบัลลังก์ เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ขัดสมาธิราบ ประทับนั่งเหนือฐานสิงห์ ที่บัวหงายมีลายกลีบบัวรองรับ ลักษณะทางพุทธศิลป์ พระพักตร์ค่อนข้างกลม ขมวดพระเกศาเล็ก ไม่มีอุษณีษะ พระรัศมีเป็นเปลว มีขนาดใหญ่ พระกรรณสั้นเหมือนมนุษย์ปกติ ไม่ทํายาวเหมือนพระพุทธรูปโดยทั่วไป การครองจีวรห่มเฉียง มีรอยพับซ้อนกัน แบบธรรมชาติ สังฆาฏิเป็นแผ่นใหญ่ที่เหมือนผ้าสังฆาฏิจริงพาดจรดพระนาภี

ส่วนพุทธบัลลังก์หินอ่อนเป็นที่บรรจุพระบรมราชสรีรางคารพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาชัยนาทนเรนทร ผู้สําเร็จราชการแทนพระองค์ในขณะนั้นทรงประกอบพิธีบรรจุเมื่อวันที่ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๒ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รงบรรรจุ พระราชสรีรางคารสมเด็จพระนางเจ้ารําไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๗ เมื่อวันที่ ๑๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๒๘ และเมื่อวันที่ ๒๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๐ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงบรรจุพระบรมราชสรีรางคารพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ต่อมาสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อมพรมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก โปรดให้อัญเชิญพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มาบรรจุ ณ พุทธบัลลังก์ พระพุทธอังคีรสด้วย พระบรมอัฐิดังกล่าวเป็นส่วนที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ายุคลฑิฆัมพรกรมหลวงลพบุรีราเมศวร์ทรงรักษาไว้และตกทอดมาถึงหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล

พระอุโบสถแห่งนี้จึงเป็นที่ประดิษฐานพระบรมอัฐิ และพระบรมราชสรีรางคารของพระมหากษัตริย์แห่งพระบรม ราชจักรีวงศ์ถึง ๘ พระองค์

เศวตฉัตรที่ถวายพระพุทธอังคีรสนั้น เป็นนพปฎลมหาเศวตฉัตรที่เคยกางกั้นพระบรมโกศพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง เมื่อถวายพระเพลิงพระบรมศพแล้ว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้เชิญมากางกันถวายพระพุทธอังคีรสและเสด็จพระราชดําเนินมาทรงยกฉัตรเมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๗

(Nikon D800 + PC-E NIKKOR 24mm f/3.5D ED + Adobe LightRoom Classic)

Information from: หนังสือนำชมวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ในวาระศุภมงคลสมัย ๑๕๐ ปีแห่งการสถาปนาวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม พ.ศ. ๒๕๖๓